Technische gegevens:
Auteur: Bertus Fennema
ISBN: 978 90 79742 25 7
Formaat: 17 x 24 cm
Omvang: 112 pagina’s
Uitvoering: softcover
full colour, veel foto’s
Intekenprijs (t/m 13 -9-2019) 15,00
Verkoopprijs (v.a. 14-9-2018) 18,50

In de jaren twintig en dertig van de twintigste eeuw was er in Groningen sprake van een aanmerkelijke bouwproductie. In Stad en Ommeland werden vele scholen, kerken, winkels, arbeiderswoningen en fabriekspanden gebouwd, en, niet te vergeten, het type woning dat we nu als “jaren dertig huis” kennen. Over tal van architecten uit deze periode is inmiddels een boek verschenen. Men denke aan Siebe Jan Bouma (Groningen), Egbert Reitsma (Groningen), Jo Boer (Groningen), Willem Reitsema Tzn. (Leens), Albert Wiersema (Bedum), Karst Zevenberg (Bedum), Klaas Prummel (Musselkanaal) en Jan Kruijer (Nieuwe Pekela).
In dit rijtje hoort ook zeker Sietze Veenstra thuis, hij neemt met zijn ontwerpen een belangrijke plaats in onder de groep architecten die in de jaren dertig in Noord-Groningen actief waren.

Architect Sietze (S.A.) Veenstra, een talentrijk vakman

Middelstum is gekleurd met veel gebouwen van architect Sietze Veenstra. Hij werkte in de jaren 1930-1940 in en vanuit dat dorp als zelfstandig architect en was daarnaast bouwkundig opzichter bij de gemeente. In die tien jaar ontwierp hij in het dorp woningen, woon-winkelpanden, een school, een boerderij en een boerenschuur. Daarnaast was hij verantwoordelijk voor de vernieuwing van veel winkels en bedrijfspanden.

Het gezicht van Middelstum in deels door hem bepaald. Incidenteel maakte hij uitstapjes naar andere dorpen: Appingedam, Eppenhuizen, Huizinge, Kantens en Stitswerd. In nagenoeg alle gevallen laat hij zien dat hij een groot liefhebber was van de bouwstijl van de Amsterdamse School, van de Groningse rode bakstenen en van de invloed van de Amerikaanse architect Frank Llyod Wright. Die combinatie leverde prachtige ontwerpen op, waarvan nu nog volop kan worden genoten. Veenstra neemt met zijn ontwerpen een belangrijke plaats in onder de groep architecten, die in de jaren dertig in Noord-Groningen actief waren.

Voor zijn komst in 1930 in Middelstum bouwde Veenstra al een oeuvre op in en rond zijn geboorteplaats Langezwaag, in de gemeente Opsterland. Daar begon hij – na een carrière als timmerman en een opleiding op de tekenschool in Heerenveen – in 1924 een praktijk als bouwkundige en daarna als architect. Aan zijn werk uit die periode is te zien dat hij toen al een liefhebber was van de vormen en de expressie van de Amsterdamse School, welke bouwstijl in 1910 in Amsterdam ontstond. Uit zijn bouwtekeningen van die periode blijkt bovendien dat hij een fervent en begaafd tekenaar was en dit ook liet zien in tekens en letters. Dit talent uitte zich gedurende zijn loopbaan als architect eveneens in de naamgeving op de voorgevels van een aantal panden. Veenstra sloot zijn periode in Langezwaag glorieus af met een ontwerp voor de burgemeestersvilla “DE ZANDHOEVE’’ in Beetsterzwaag. In Noord-Groningen heeft hij vervolgens met tomeloze inzet èn zijn creatieve talenten zijn werk als architect voortgezet.

Zijn werk uit zowel de periode in Middelstum als die in Langezwaag zijn architectonisch zeer de moeite waard. Zes panden kregen de status van rijksmonument.

In 1939 werd Sietze Veenstra, die consequent de voorletters ‘S.A.’ gebruikte als verwijzing naar niet alleen zijn eigen voornaam maar ook naar die van zijn vader Albert, benoemd tot gemeente-architect van de gemeenten Middelstum, Kantens en Stedum. Daarom moest hij met ingang van 1940 stoppen met zijn architectenpraktijk en daarmee tien zeer productieve ontwerpjaren afsluiten. Wel werden daarna nog verschillende publieke gebouwen onder zijn regie ontworpen, zoals het gebouw Vita Nova in Middelstum.

Over de auteur

Bertus Fennema (Leens, 1944) is de schrijver van het boek. Hij is een groot liefhebber van de architectuur in de eerste helft van de twintigste eeuw. Eerder schreef hij boeken over de architecten Willem Reitsema Tzn. uit Leens, Eldering uit Hoogkerk-Leeuwarden, A.Th. van Elmpt uit Groningen, Albert Wiersema uit Bedum en – samen met Hidde Rinze Koornstra – over Karst Zevenberg uit Bedum. Hij noemde het oeuvre van Veenstra tijdens zijn onderzoek “mooi werk” en werd verrast door het – zowel in Langezwaag als in Middelstum onbekende – bestaan van zijn meerjarige architectenpraktijk in zijn geboorteplaats Langezwaag.

De auteur koos ervoor om zijn leven en zijn werk als architect in Langezwaag en Middelstum als een geheel te zien en zo dit boek te maken.
Het overgrote deel van de foto’s in het boek is gemaakt door Marienus Beukema.

Boekpresentatie en expositie

Het boek wordt op 13 september 2019 om 16.00 uur gepresenteerd in de Theeschenkerij bij Ewsum, Oosterburen 1 te Middelstum.
Een deel van zijn werk wordt ter gelegenheid hiervan op deze dag tentoongesteld.